
UMphathiswa Wezangaphandle waseTshayina uWang Yi ukhuthaze ngoMvulo ukuba iIndiya neTshayina zibonane njengezinto ezichaseneyo.amaqabane — hayi iintshaba okanye izoyikisonjengoko efika eNew Delhi kutyelelo lweentsuku ezimbini olujolise ekuvuseleleni ubudlelwane.
Ukunyibilika ngononophelo
Utyelelo lukaWang — ukumiswa kwakhe kokuqala kwezopolitiko ukusukela kwiingxabano zaseGalwan Valley ngo-2020 — luphawu lokunyibilika kobulumko phakathi kwabamelwane abaxhobe ngenyukliya. Udibene noMphathiswa wezeMicimbi yangaphandle waseIndiya uS. Jaishankar, intlanganiso yesibini efana naleyo ukusukela kwiingxabano ezibulalayo zaseLadakh ezaqhawula ubudlelwane.
“Ubudlelwane ngoku bukwindlela entle yokusebenzisana,” utshilo uWang ngaphambi kwentlanganiso ecwangcisiweyo kunye neNkulumbuso uNarendra Modi.
UJaishankar uchaze iingxoxo ngendlela efanayo: I-India ne-China “zifuna ukuqhubela phambili kwixesha elinzima kubudlelwane bethu.” Aba baphathiswa babini baxoxe ngemiba eyahlukeneyo, ukusuka kurhwebo kunye nohambo oluya kwiindawo zonqulo ukuya ekwabelaneni ngedatha yomlambo.
Uzinzo lwemida kunye neengxoxo eziqhubekayo
UWang ukwadibane nomcebisi woKhuseleko lweSizwe waseIndiya uAjit Doval ukuze aqhubeke neengxoxo malunga nengxabano yemida. “Siyavuya ukwabelana nathi ukuba uzinzo ngoku lubuyiselwe kwimida,” utshilo uWang kwintlanganiso yabaphathiswa noDoval, wongeza ngelithi iingxaki zeminyaka yakutshanje “bezingasilungelanga.”
La mazwe mabini avumelene ngo-Okthobha ophelileyo ngamalungiselelo amatsha okugada awenzelwe ukunciphisa uxinzelelo kumda weHimalaya ophikisanayo. Ukusukela ngoko omabini amacala athathe amanyathelo okulungisa ubudlelwane: I-China ivumele abahambi baseIndiya ukuba bafikelele kwiindawo ezibalulekileyo kwiTibet Autonomous Region kulo nyaka; I-India iqalise kwakhona iinkonzo ze-visa kubakhenkethi baseTshayina kwaye iqalise kwakhona iingxoxo malunga nokuvula iipasi zorhwebo ezimiselweyo zomda. Kukwakho neengxelo zokuba iinqwelomoya ezithe ngqo phakathi kwala mazwe zinokuqala kwakhona kamva kulo nyaka.
Ukulungiselela iintlanganiso ezikumgangatho ophezulu
Iingxoxo zikaWang eDelhi zibonwa ngokubanzi njengesiseko sokubuya kweNkulumbuso uModi eTshayina kamva kule nyanga kwintlanganiso yeShanghai Cooperation Organisation (SCO) - utyelelo lwakhe lokuqala eBeijing kwiminyaka esixhenxe. Iingxelo zibonisa ukuba uModi usenokuba neengxoxo zamazwe amabini noMongameli uXi Jinping, nangona kungekho nto iqinisekisiweyo ngokusesikweni macala omabini.
Ukuba inkqubela iyaqhubeka, ezi zivumelwano zingabonakalisa ukuphinda kusebenze — ukuba zilumkile — kulwalamano oluye lwaphazamiseka yiminyaka yokungathembani. Qaphela le ndawo: ukulandela ngempumelelo kungavula uhambo olulula, urhwebo kunye nonxibelelwano phakathi kwabantu, kodwa inkqubela phambili iya kuxhomekeka ekuthomalaliseni imida kunye nengxoxo eqhubekayo.
Imvelaphi yezopolitiko
Olu lwalamano luza phakathi kwemeko-bume yezopolitiko etshintshayo apho ubudlelwane belizwe laseIndiya butshintsha khona. Eli nqaku libhekisa kwiingxabano zakutshanje phakathi kweIndiya neMelika, kuquka nezohlwayo zorhwebo ezibikiweyo kunye neengxelo ezibalulekileyo ezivela kumagosa ase-US malunga nobudlelwane beIndiya neRashiya neTshayina. Ezi nguqu zigxininisa indlela iNew Delhi eqhuba ngayo ubudlelwane obuntsonkothileyo beqhinga ngelixa ifuna indawo yayo yozakuzo yokuqhuba.
Umdla ofanayo kuzinzo lwengingqi
UWang noJaishankar bobabini bacwangcise iingxoxo ngokubanzi. UJaishankar uthe iingxoxo ziza kujongana nophuhliso lwehlabathi kwaye wacela "ulungelelwano lwehlabathi olunobulungisa, olulinganiselayo nolunemida emininzi, kuquka ne-Asia enemida emininzi." Ukwagxininise imfuneko "yokuguqulwa kwe-multilateralism" kunye nokubaluleka kokugcina uzinzo kuqoqosho lwehlabathi.
Ukuba olu qhankqalazo lwamva nje lwezopolitiko lujika lube yintsebenziswano yexesha elide kuya kuxhomekeka kumanyathelo okulandela — iintlanganiso ezingaphezulu, ukwehla okuqinisekisiweyo emhlabeni, kunye nezenzo zokubuyisana ezakha ukuthembana. Okwangoku, omabini amacala abonisa umdla wokudlula uqhekeko lwakutshanje. Isenzo esilandelayo — i-SCO, iintlanganiso ezinokwenzeka zamazwe amabini, kunye neengxoxo eziqhubekayo zemida — ziya kubonisa ukuba amagama aguqulelwa kutshintsho oluhlala ixesha elide kwimigaqo-nkqubo.
Umthombo:I-BBC
Ixesha lokuthumela: Agasti-19-2025






