ABD ve Çin'den üst düzey ticaret yetkilileri, her iki tarafın da "yapıcı" olarak nitelendirdiği iki günlük görüşmeleri tamamlayarak, mevcut 90 günlük gümrük vergisi ateşkesini uzatma çabalarına devam etme konusunda anlaştılar. Stockholm'de yapılan görüşmeler, Mayıs ayında kurulan ve 12 Ağustos'ta sona erecek olan ateşkes öncesinde gerçekleşti.
Çinli ticaret müzakerecisi Li Chenggang, her iki ülkenin de karşılıklı gümrük vergilerinde geçici bir duraklamayı koruma konusunda kararlı olduğunu belirtti. Ancak ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ateşkesin uzatılmasının nihayetinde Başkan Donald Trump'ın onayına bağlı olacağını vurguladı.
Bessent gazetecilere yaptığı açıklamada, "Başkan Trump ile görüşene kadar hiçbir şey üzerinde anlaşmaya varılmadı," dedi ancak görüşmelerin verimli geçtiğini de belirtti. "Sadece henüz onay vermedik."
Başkan Trump, İskoçya'dan dönüşünde Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, görüşmeler hakkında bilgilendirildiğini ve ertesi gün daha detaylı bir güncelleme alacağını doğruladı. Beyaz Saray'a döndükten kısa bir süre sonra Trump, Çin mallarına uygulanan gümrük vergilerini artırmaya devam etti ve Pekin de kendi önlemleriyle karşılık verdi. Mayıs ayına gelindiğinde, gümrük vergisi oranları üç haneli rakamlara ulaştıktan sonra her iki taraf da geçici bir ateşkes sağlamıştı.
Mevcut durumda, Çin mallarına 2024 başlarına kıyasla %30 ek gümrük vergisi uygulanırken, Çin'e giren ABD mallarına %10 zam yapılıyor. Resmi bir uzatma olmazsa, bu vergiler yeniden uygulanabilir veya daha da artırılabilir ve bu da küresel ticaret akışlarını bir kez daha istikrarsızlaştırabilir.
Tarifelerin ötesinde, ABD ve Çin, Washington'ın ByteDance'in TikTok'tan çekilmesini talep etmesi, Çin'in kritik minerallerin ihracatını hızlandırması ve Çin'in Rusya ve İran ile ilişkileri de dahil olmak üzere bir dizi konuda anlaşmazlık içinde bulunuyor.
Bu, Nisan ayından bu yana iki ülke arasında yapılan üçüncü resmi müzakere turuydu. Delegeler ayrıca, Başkan Trump ve Başkan Xi Jinping arasında daha önce yapılan anlaşmaların uygulanmasının yanı sıra, elektrikli araçlar gibi teknolojiler için hayati önem taşıyan nadir toprak mineralleri gibi kritik konuları da görüştüler.
Li, her iki tarafın da "istikrarlı ve sağlam bir Çin-ABD ekonomik ilişkisini sürdürmenin öneminin tamamen farkında" olduğunu yineledi. Bu arada Bessent, Japonya ve Avrupa Birliği ile yapılan son ticaret anlaşmalarından elde edilen ivmeye dikkat çekerek iyimserliğini dile getirdi. "Çin'in daha geniş kapsamlı görüşmelere hazır olduğuna inanıyorum," diye ekledi.
Başkan Trump, geçen yıl 295 milyar dolara ulaşan devasa ABD-Çin ticaret açığı konusunda sürekli olarak hayal kırıklığını dile getirdi. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD'nin bu açığı bu yıl 50 milyar dolar azaltma yolunda ilerlediğini söyledi.
Yine de Bessent, Washington'ın Çin'den tam bir ekonomik ayrışmayı hedeflemediğini açıkladı. "Sadece bazı stratejik sektörlerdeki riskleri azaltmamız gerekiyor; nadir toprak elementleri, yarı iletkenler ve ilaçlar," dedi.
Kaynak:BBC
Yayın tarihi: 30 Tem-2025
