
BBC Verify yasanze Uburusiya bumaze kwikuba kabiri ibitero byabwo byo mu kirere kuri Ukraine kuva Perezida Donald Trump yajya ku butegetsi muri Mutarama 2025, nubwo yasabaga rubanda ko hashyirwaho imirwano.
Umubare wa misile na drones zarashwe na Moscou wiyongereye cyane nyuma y’intsinzi ya Trump mu matora yabaye mu Gushyingo 2024 kandi wakomeje kwiyongera mu gihe cyose yamaze ari perezida. Hagati ya 20 Mutarama na 19 Nyakanga 2025, Uburusiya bwarashe ibisasu 27.158 byo mu kirere muri Ukraine—bikubye kabiri ibisasu 11.614 byabonetse mu mezi atandatu ya nyuma ku butegetsi bwa Joe Biden wahoze ari Perezida.
Imihigo yo kwiyamamaza ugereranije n'iy'ukuri gukomeye
Mu kwiyamamaza kwe mu 2024, Perezida Trump yijeje kenshi kurangiza intambara ya Ukraine "mu munsi umwe" aramutse atowe, avuga ko igitero cyuzuye cy'Uburusiya cyashoboraga kwirindwa iyo perezida Kremlin "yubaha" aba ari ku butegetsi.
Nyamara, nubwo yari yavuze ko ari yo ntego y'amahoro, abanenga ibintu bavuga ko Trump yatangiye kuyobora igihugu cye mu ntangiriro z'ubuperezida yatanze ibimenyetso bitandukanye. Ubuyobozi bwe bwahagaritse by'agateganyo gutanga intwaro zo mu kirere n'ubufasha bwa gisirikare muri Ukraine muri Werurwe na Nyakanga, nubwo guhagarara byombi byaje gusubikwa. Guhagarara kwahuriranye n'izamuka rikomeye ry'ikorwa rya misile n'indege zitagira abapilote z'Uburusiya.
Nk’uko bivugwa n’iperereza rya gisirikare rya Ukraine, umusaruro wa misile z’Uburusiya zazamutseho 66% mu mwaka ushize. Drones zo mu bwoko bwa Jera-2—drones zakozwe mu Burusiya za Shahed zo muri Irani—ubu ziri gukorwa ku gipimo cya 170 ku munsi mu kigo gishya kinini kiri i Alabuga, aho Uburusiya buvuga ko ari cyo ruganda runini rw’indege z’intambara ku isi.
Ibitero by'Uburusiya byagabanutse cyane
Ibitero byageze ku rwego rwo hejuru ku ya 9 Nyakanga 2025, ubwo Ingabo zirwanira mu kirere za Ukraine zatangazaga ko ibisasu 748 byatewe mu munsi umwe, bihitana nibura abantu babiri ndetse n'abarenga icumi na babiri barakomereka. Kuva Trump ahabwa ikamba, Uburusiya bwagabye ibitero byinshi buri munsi kuruta ibyo ku ya 9 Nyakanga inshuro 14.
Nubwo Trump yarakaye cyane—bivugwa ko yari afite ikibazo gikomeye nyuma y’igitero gikomeye cyagabwe muri Gicurasi,“Ni iki cyamubayeho [Putin]?”—Kremlin ntiyigeze igabanya igitero cyayo.

Ibikorwa bya Dipolomasi n'Inengwa
Mu ntangiriro za Gashyantare, Umunyamabanga wa Leta Marco Rubio yayoboye itsinda rya Amerika mu biganiro by'amahoro na Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'Uburusiya Sergei Lavrov i Riyadh, byakurikiwe n'ibiganiro hagati y'abayobozi ba Ukraine n'Uburusiya muri Turukiya. Ibi biganiro bya dipolomasi byabanje guherekezwa no kugabanuka by'agateganyo kw'ibitero by'Uburusiya, ariko bidatinze byongeye kwiyongera.
Abanenga bavuga ko inkunga ya gisirikare ya guverinoma ya Trump idahindagurika yatumye Moscou ikomeza. Senateri Chris Coons, umudemokarate mukuru muri Komite ishinzwe imibanire n'amahanga ya Sena, yagize ati:
“Putin yumva afite imbaraga zo kubona intege nke za Trump. Igisirikare cye cyongereye ibitero ku bikorwa remezo by’abaturage—ibitaro, amashanyarazi, n’ibyumba by’ababyeyi—ku buryo buteye ubwoba.”
Coons yashimangiye ko kwiyongera kw'inkunga mu by'umutekano mu bihugu by'iburengerazuba ari byo byonyine bishobora gutuma Uburusiya butekereza cyane ku guhagarika imirwano.
Ubukene buri kwiyongera muri Ukraine
Umusesenguzi wa gisirikare Justin Bronk wo mu kigo cy’ubutasi cya Royal United Services Institute (RUSI) yaburiye ko gutinda no kubuza intwaro za Amerika gutanga byatumye Ukraine irushaho kwibasirwa n’ibitero byo mu kirere. Yongeyeho ko ubwiyongere bw’ibisasu bya misile na drones za kamikaze mu Burusiya, hamwe no kugabanuka kw’ibisasu bya misile bya Amerika bikoreshwa mu gukumira indege, byatumye Kremlin yongera ibikorwa byayo ku buryo bitanga umusaruro mubi.
Sisitemu zo kurinda ikirere za Ukraine, harimo na batiri za Patriot zikora neza cyane, ziragabanuka. Buri sisitemu ya Patriot igura hafi miliyari imwe y'amadolari, kandi buri misile hafi miliyoni enye z'amadolari—umutungo Ukraine ikeneye cyane ariko igorwa no kuwubungabunga. Trump yemeye kugurisha intwaro ku bafatanyabikorwa ba OTAN, nabo bakaba bohereza zimwe muri izo ntwaro i Kyiv, harimo na sisitemu zishobora kuba zindi za Patriot.
Ku butaka: Ubwoba n'umunaniro
Ku banyagihugu, ubuzima bwa buri munsi buri mu kaga gahoraho bwahindutse nk'uko bisanzwe.
“Buri joro iyo ngiye gusinzira, nibaza niba nzabyuka,”Ibi ni ibyatangajwe n'umunyamakuru Dasha Volk i Kyiv, ubwo yaganiraga n'abanyamakuru ba BBC bo muri Ukraine.
“Umva ibisasu cyangwa misile hejuru, maze ukibwira uti—‘Ibi ni byo.’”
Morale iragenda igabanuka bitewe nuko ubwirinzi bw'ikirere bugenda bwinjira cyane.
“Abantu barananiwe. Tuzi icyo turwanira, ariko nyuma y’imyaka myinshi, umunaniro uba uhari koko,”Volk yongeyeho.
Umwanzuro: Kutamenya neza imbere
Mu gihe Uburusiya bukomeje kwagura indege zitagira abapilote na za misile—kandi n'uko ibikoresho by'ingabo za Ukraine byo mu kirere bikomeje kugabanuka—ejo hazaza h'intambara ntabwo hazwi neza. Ubutegetsi bwa Trump buhanganye n'igitutu cyo kohereza ikimenyetso gisobanutse neza kandi gikomeye kuri Kremlin: ko ibihugu by'Iburengerazuba bitazasubira inyuma, kandi ko amahoro adashobora kuboneka binyuze mu guhumuriza cyangwa gutinda.
Niba ubwo butumwa butangwa—kandi bwakirwa—bushobora kugira uruhare mu cyiciro gikurikira cy’iyi ntambara.
Inkomoko y'Ingingo:BBC
Igihe cyo kohereza: Kanama-06-2025







