Minista mba ofesi Wang Yi kwuru na mba Chaịna na India kwesịrị ịbụ ndị mmekọ, ọ bụghị ndị iro, ka Minista mba ofesi Wang Yi kwuru.

Minista mba ofesi nke mba China, Wang Yi, gbara ndị India na China ume na Mọnde ka ha hụ ibe ha dịka ndị otu mbandị mmekọ - ọ bụghị ndị iro ma ọ bụ ihe iyi egwuka ọ bịarutere New Delhi maka nleta ụbọchị abụọ nke ebumnuche ya bụ ịtọgharịa mmekọrịta.

Mmiri gbazere nke ọma

Nleta Wang — nke mbụ ya n'ọkwa dị elu nke mba ofesi kemgbe esemokwu Galwan Valley nke afọ 2020 — na-egosi mgbanwe dị n'etiti ndị agbata obi nwere ngwa agha nuklia. Ọ zutere Minista Mpụga nke India, S. Jaishankar, naanị nke abụọ n'ime nzukọ dị otu a kemgbe esemokwu Ladakh dị egwu nke mebiri njikọ ahụ.

"Mmekọrịta dị ugbu a na-aga n'ihu n'ịkwado mmekọrịta," Wang kwuru tupu nzukọ a haziri maka ya na Prime Minista Narendra Modi.

Jaishankar kọwara okwu ndị a n'otu aka ahụ: India na China "na-achọ ịga n'ihu site n'oge siri ike na njikọ anyị." Ndị minista abụọ ahụ kparịtara ọtụtụ okwu abụọ, site na azụmaahịa na njem njem ruo na nkesa data osimiri.

Ịkwụsi ike n'ókèala na mkparịta ụka na-aga n'ihu

Wang zuterekwa onye ndụmọdụ nchekwa mba India bụ Ajit Doval ka ha gaa n'ihu na mkparịta ụka gbasara esemokwu ókèala. "Obi dị anyị ụtọ ịkọrọ anyị na e weghachila udo ugbu a n'ókèala," Wang gwara nzukọ ndị nnọchiteanya ya na Doval, na-agbakwụnye na ihe ndọghachi azụ nke afọ ndị na-adịbeghị anya "abụghị maka ọdịmma anyị."

Mba abụọ ahụ kwekọrịtara na Ọktoba gara aga maka ndokwa nchekwa ọhụrụ e mere iji belata esemokwu n'ókèala Himalayan nke esemokwu ya. Kemgbe ahụ, akụkụ abụọ ahụ emeela ihe iji mee ka mmekọrịta dị mma: China kwere ka ndị njem ala nsọ India banye n'ebe dị mkpa na Mpaghara Tibet Onwe Ya n'afọ a; India amaliteghachila ọrụ visa maka ndị njem nleta China ma maliteghachi mkparịta ụka gbasara imepe akwụkwọ ikike azụmaahịa ókèala a họpụtara. E nwekwara akụkọ na ụgbọ elu kpọmkwem n'etiti mba ndị ahụ nwere ike ịmaliteghachi ma emechaa afọ a.

Ịkwadebe maka nzukọ dị elu

A na-ahụta okwu Wang na Delhi dị ka ntọala maka nlọghachi Praịm Minista Modi na China n'ọnwa a maka nzukọ Shanghai Cooperation Organisation (SCO) - nleta mbụ ya na Beijing n'ime afọ asaa. Akụkọ na-egosi na Modi nwere ike inwe mkparịta ụka abụọ na Onyeisiala Xi Jinping, mana akụkụ abụọ ahụ akwadobeghị ihe ọ bụla.

Ọ bụrụ na mgbanwe a anọgide, mmekọrịta ndị a nwere ike ịbụ ihe bara uru — ọ bụrụ na a kpachara anya — ka ọ dịghachi ndụ n'ihi enweghị ntụkwasị obi ruo ọtụtụ afọ. Lee anya n'ebe a: ịgbaso ihe nke ọma nwere ike ime ka njem, azụmaahịa na mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị mfe, mana ọganihu ga-adabere na iwepụ ókèala siri ike na mkparịta ụka na-aga n'ihu.

Ọnọdụ geopolitical dị n'azụmahịa

Mmekọrịta a na-abịa n'etiti mgbanwe na mpaghara ala ebe mmekọrịta zuru ụwa ọnụ nke India na-agbanwekwa. Isiokwu a na-ezo aka na esemokwu dị n'etiti India na United States n'oge na-adịbeghị anya, gụnyere ntaramahụhụ azụmaahịa a kọrọ na nkọwa nkatọ sitere n'aka ndị ọrụ US gbasara njikọ India na Russia na China. Mmepe ndị a na-egosi etu New Delhi si agagharị n'usoro mmekọrịta dị mgbagwoju anya ebe ọ na-achọ ohere ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ya maka mgbanwe.

Mmasị nkekọrịtara na nkwụsi ike mpaghara

Ma Wang na Jaishankar haziri okwu ndị a n'ụzọ sara mbara. Jaishankar kwuru na mkparịta ụka ga-eleba anya na mmepe ụwa ma kpọọ oku maka "usoro ụwa ziri ezi, nke ziri ezi na nke nwere ọtụtụ polar, gụnyere Eshia nwere ọtụtụ polar." O kwusiri ike mkpa ọ dị "ịgbanwe usoro multilateralism" na mkpa ọ dị ịnọgide na-enwe nkwụsi ike na akụ na ụba ụwa.

Ma mgbalị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọhụrụ a ga-aghọ mmekorita ogologo oge ga-adabere na usoro ndị na-esochi ya — ọtụtụ nzukọ, mbelata ihe mgbochi n'ala, na mmegharị mmekọrịta nke na-ewulite ntụkwasị obi. Ugbu a, akụkụ abụọ ahụ na-egosi agụụ ịgafe mgbawa ọhụrụ ahụ. Ihe na-esote — SCO, nzukọ abụọ nwere ike ime, na mkparịta ụka ókèala na-aga n'ihu — ga-egosi ma okwu ndị a ga-agbanwe gaa na mgbanwe amụma na-adịgide adịgide.

Isi mmalite:BBC